islamic-sources

  1. home

  2. book

  3. سورۃ التوبہ (مدنی)پہلا حصہ

سورۃ التوبہ (مدنی)پہلا حصہ

  • وچارپبلشرز
سورۃ التوبہ (مدنی)پہلا حصہ
Rate this post
description book specs comment

بسم اللہ الرحمن الرحیم
جیہڑے مشرک لوکاں دے نال قول تساں سن کےتے ہوئے، نال
اوہناں دے اج توں اگے اللہ اتے رسول اس دے دا رہیا نہ لاگا داگا
چار مہینے کھل اوہناں نوں، تے ایہہ بھل دلے چوں کڈھن جے اللہ
نوں عاجز اوہ کر سکدے ہے نیں اللہ نے ای کفروناں نوں کھیہ بنا کے
چھڈناں۔
اللہ اتے رسول اس دے دا ایہہ اعلان سنایا جا سی سبھ لوکاں نوں
وڈے حج تے،جے اللہ دا تے رسول اس دے دا رہیا نہ لاگا داگا کوئی نال
اوہناں دے جیہڑے مشرک، اس کر کے جے توبہ کر لوو ایہہ تہاڈے حق
وچ چنگا،تے جے کر مُنہ موڑی کر سو، چیتے رکھو، اللہ نوں تسیں عاجز
کرنے والے اُکا ہو نہیں سکدے، کفروناں نُوں دس دیو جے ہے عذاب
اوہناں دے بھاگیں ڈاہڈا اوکھا کرنے والا۔
مشرک لوکاں وچوں وی اوہ قول جنہاں نے نال تہاڈے کیتے
ہوئے تے پہرہ پئے اس تے دیندے،کسے تہاڈے ویری دا وی دھڑا
اوہناں نہ اج تک کیتا اوہناں دے نال گل نباہو کیتی مدت تائیں،بے
شک اللہ گل پالاں نوں چنگےاندا اے۔
حرمت والے جدوں مہینے لنگھ جاون تاں جتھے ول مل جاون مشرک
مار دیؤنیں قید کرو نیں، نپ لوو نیں تھاں تھاں تھڑا دیؤاوہناں نوں
تے جے شرکوں باز آجاون قائم کرن نمازاں، نالے دین زکاتاں مُڑ اوہناں
نوں کُجھ ناہ آکھو ہے غفور رحیم بلاشک ذات اللہ دی۔(٥)
جے کوئی مشرک کلم کلا وی لے اوٹ تہاڈی آکے، اس نوں رکھو
اوٹ اپنی وچ تاں جے ایس بہانے،اس دے کنّیں پوے کلام الٰہی
کیوں جے اوہ ہر گل توں ناہ باخبر ہوندے نیں مڑ اوہدی بے چنتی تھاں
اوہنوں اپڑاؤ۔
مشرک لوکاں نال بھلا کد عہد اللہ دا اتے رسول اس دے دا (سوچو) رہ
سکدا اے اڈ اوہناں توں نال جنہاں دے قول تہاڈا ہویا ہے سی بیت اللہ
دے لاگے۔
قائم رہن اوہ جد تائیں گل اپنی اُتے، رہوو تسیں وی قائم اپنی گل
دے اُتے کیوں جے اللہ گل پالاں نوں چنگا گن دا۔
ایہہ (مشرک) تاں اوہ نیں جے تسیں اوہناں دے قابو آجاؤ تاں
اوہناں نے نہ چیتے کرنا سکیائی نوں گل ہوئی نوں اوہ تہانوں گلّاں دے
نال پرچاندے نیں۔ہے دِلاں وچ کھوٹ اوہناں دے تے اوہناں دے
وچوں چوکھے قول اُتوں پھر جانے والے۔
ایہہ تاں ہے نیں اللہ دے حکماں نوں چھڈ کے چھوٹے موٹے
نفعیاں دے ول بھجن والے تے لوکاں نوں رب دی راہوں روکن والے،
ڈاہڈے مندے نیں کرتوت اوہناں دے(٩)
مومن لوکاں نال روئیے اپنے وچ ایہہ نہ تے گولن رشتہ داری نہ ای
گل دی پالن ہاری، ہر حد ایہہ ٹپ جانے والے۔(١٠)
مُڑ وی جے ایہہ باز آ جاون پکے ہون نمازاں اتے دین زکاتاں(دلوں
بجانوں) تاں مُڑ اوہ بھرا تہاڈے دینی ہے نیں، اسیں ایہہ گلاں سوجھت
والے لوکاں اگے کھول کے رکھیے۔
اوپرے لگدے لفظ:
٭لاگاداگا: تعلق ٭بے چِنتی: بے فکری، ٭عہد: وعدہ،

جے پھر جاون عہد اپنے توں پہلاں کر کے ،نالے دِین تہاڈے
بارے کرن ٹکوراں تاں مُڑایہناں کفر دیاں سرکڈھاں دے نال پاس
جنہاں نوں گل دا ناہیں، کرو لڑائی اوہناں دے باز آون تائیں۔
کیہ اوہناں دے نال نہ لڑ سو کیتے قول جنہاں نے بھنے،متے پکائے
تاں جے نگروں پیغمبر نوں کڈھئیے ایہوا سن جنہاں نے پہلاں وَیراں دی
نیہہ رکھی ہے سی۔ کیہ اوہناں دے کولوں ڈرسو ڈرناتے اللہ نوں سوبھے جے
ایمان تہاڈے اندر۔
نال اوہناں دے کرو لڑائی،رب تہاڈے ہتھوں اوہناں نوں پائے گا
وچ عذابے تے اوہناں دی مٹی منسی، اوہناں اُتے فتح تہانوں دینے دے
وچ کر سی مدد تہاڈی تے مومن لوکاں دے سینے ٹھنڈاں پاسی۔
ایبھی ممکن رب اوہناں لوکاں دے اندر وجیاں گنڈھاں نوں وی
کھولے، کیوں جے اللہ جس ول چاہے نظر کرم دی کر سکدا اے بے شک
اللہ علماں والا سوچاں والا۔(١٥)
کیہ خیال تہاڈا ہے وے ناہ پڑچول تہاڈی ہونی حالاں اللہ چھانٹ اجے
تاں کیتی ناہیں کیہڑے لوک جہاد تہاڈے وچوں کرنے والے ہوسن تے اللہ
نوں اتے رسول اس دے نوں نالے مومن لوکاں تائیں چھڈ کے دُوجڑیاں
نوں جانی یار بنانے والے کیہڑے ہوسن اللہ خوب سمجھدا ہے وے جو جیویں
دے عمل تہاڈے(١٦)
مشرک لوکاں کولوں ایہہ ناممکن ہے وے رب دے گھر آباد کرن اوہ
جد اوہناں دا کفر گواہی آپ خلاف اوہناں دے دیندا ایہہ لوکی نیں ڈُبے
عمل جنہاں دے تے اوہناں نے دائم اگ دے وچ اے رہنا۔
رب دے گھر آباد اوہوا ای رکھ سکدے نیں اللہ تے ایمان جنہاں دا
نالے چھیکڑدے دن اُتے ہین نمازی جیہڑے پکے سدا زکاتاں دینے والے
تے اللہ توں باجھ کسے توں ڈیھلن ناہیں انج دے لوکاں نے ای ہونا ہے
ہدایت پایاں وِچوں۔ کیہ پیانا پانی حج نوں آیاں تائیں یا مُڑ سانبھ خدا دے
گھردی رب دی تولے ساہنویں اوہناں دے تُل سکدی اللہ تے ایمان
جنہاں دا نالے چھیکڑ دے دن اُتے ہون نمازی جیہڑے پکے نالے دین
زکاتاں، رب دی راہ جہاد کریندے مندکاراں نوں اللہ سدھے راہ ناہ
پائے۔
جیہڑے لوک ایمان لیائے ہجرت کیتی رب دی راہے جانی مالی ہے
جہاد جنہاں نے کیتا، رب دے اگے اوہناں دے ای درجے اُچے، اوڑک
جت اوہناں دی ہونی۔(٢٠)
اوپرے لگدے لفظ:
٭ڈیھلن: ڈرن،

رب اوہناں دا دیوے بشارت اوہناں تائیں، اوہ رحم اوہناں اُتے
کر سی، اوہناں اُتے راضی ہو کے،تے اوہناں نوں سدا بہارے باغ اوہ
دےسی۔(٢١)
اوہناں وچ اوہ دائم رہسن بے شک اللہ کول اجراں دیاں پنڈاں۔
اے ایمان لیائے لوکو اپنے پیوآں بھراواں نوں نہ سنگی متھوجے
ایمانوں چنگا اوہ کفر نُوں جانن، تے جس ول تہاڈے وچوں اوہناں نوں سجنایا
اپنے واہتے ظلم کمایا۔
ایہہ جتا دے اوہناں تائیں جے تہانوں باپ تہاڈے پُت بھرا
تہاڈے، تیویاں تے سنگ ساک تہاڈے، دولت کٹھی کیتی ہوئی، کاروبار
جہدے وچ ڈر جے مندا آجا سی،کلے کوٹھے جیہڑے من تہاڈے وسن
اللہ اتے رسول اس دے توں، رب دی راہ جہاد کرن توں اگے ہے نیں
تاں اوہ وقت اڈیکو، امر اپنے نوں لے کے اللہ جد آ جائے کیوں جے اللہ نوں نہ
فاسق لوک پیارے۔
بے شک اللہ نے کنیاں ای تھاواں اُتے کیتی ہے وے مدد تہاڈی
(چیتا ہے جے) چوکھ اپنی تے پُھنڈ تہاڈے وچ آئی سی یوم حُنینے تے اس
چوکھوں سَور نہ کجھ تہاڈا سکیا، تنگ تہاڈے اُتے دھرتی ایڈی کُھلی ہوندی
ہوئی تے تسیں نسے کنڈاں کر کے۔
نازل فیر سکون اللہ نے کیتا اپنے پیغمبر تے منن والے لوکاں اُتے اوہ
لشکر اُس گھلے دِسدے نہیں سن جو تہانوں اِنج اللہ نے وچ عذابے
کفروناں نوں پایا سی علاج اوہناں دا ایہوا۔
اینا کُجھ ہو جانے تے وی اللہ جس دے بارے چاہسی نظر کرم دی
اس تے کر سی۔بے شک اوہ غفور رحیم اے۔(٢٧)
اوپرے لگدے لفظ:
٭یوم حنین: حنین دی لڑائی دا دیہاڑا
اے ایمان لیائے لوکو ہین پلیت ایہہ مشرک، تے اس سالوں پچھے
بیت اللہ وچ اوہ نہ آون، اس توں جے تہانوں بھکھ دا خطرہ ہووے تاں
تسلی رکھو اللہ نے جے چاہیا جھبدے اوہ تہانوں سَوکھا کر سی بے شک اوہ
علیم حکیم اے۔
تے جیہڑے نیں لوک کتابی چڑھ جاؤ اوہناں دے اُتے جے اللہ
تے چھیکڑ دے دن نوں ناہ منن اتے حرام اس نوں ناہ جانن اللہ اتے رسول
اس دے نے ٹھاک ہے وے جس بارے کیتی ،تے ناہ منن دین سچیرا یا اوہ
جزیہ دینے ول نہ آون ہاراں من کے،تے ناہ تھلے لگ کے وقت گذارن۔
ایہہ یہودی کہندے، ہے عزیز اللہ دا بیٹا،تے نصرانی کہندے ہے
مسیح اللہ دا بیٹا۔ایہہ اوہناں دیاں گھڑیاں ہوئیاں گلاں اوہناں توں
پہلاں دے کافر جو کجھ مونہوں کڈھ دے آئے ایہہ کر دے نیں نقل
اوہناں دی، اللہ دی مار اوہناں اُتے کیہڑے پُٹھے پاسے پے گئے۔
اپنے پادریاں نوں اپنے جوگڑیاں نوں مریم جائے عیسیٰ نوں وی
اوہناں اللہ نوں چھڈکے ہے رب بنایا ہویا حالاں اوہناں نوں ایہو ای حکم
ہوےا سی کرو عبادت اِکم اِکے اللہ دی ای بن اُس دے معبود ناہ کوئی اوہ
ہر اس توں پاک اے جس نوں تسیں شرےک بناؤ اس دا۔(٣١)
چاہندے نیں جے پھوکاں دے نال نور بجھاون ایہہ اللہ دا تے
منظور اللہ نوں ایہوا چاہڑے توڑ اوہ نور اپنے نوں، کافر لکھ اس تے نک
چاہڑن
اہوا ذات اے جس نے گھلیا ہے رسول اپنے نوں، دے کتاب ہدایت
والی نالے دین سچیرا تاں جے باقی سب دیناں تے اس نوں غالب کر دے
مشرک لکھ اس تے نک چاہڑن۔(٣٣)
اوپرے لگدے لفظ:
٭جزیہ: ایہہ اک ٹیکس سی جیہڑا مسلمان ملک وچ غیر مسلماناں کولوں لیا جاندا سی
اے ایمان لیائے لوکو پادریاں تے جوگڑیاں چوں بہتے ول نیں لوکائی
دا مال نحقّا جیہڑے کھاندے تے اللہ دی راہوں ڈکدے تے اوہ لوکی سونا
چاندی جیہڑے کٹھا کردے رہندے پر اللہ دی راہ وچ اُس نوں
لاندے ناہیں اک عذاب اوہناں نوں دس دے اوکھا کرنے والا ہوسی
اوہناں واہتے۔
اوس دیہاڑے جد جہنم دی اگ اندر اوہناں واہتے گرم کرن گے اس
سونے تے اس چاندی نوں تے اوہناں دے متھے، پاسے، کنڈاں اُتے
ٹھپے لگسن(دسدے ہوئے) ایہہ سی کٹھا جو تساں نے اپنے واہتے کیتا ہے
سی چکھو ہن سواد اُس دا جو رہے سی کٹھے کر دے۔(٣٥)
اللہ دے نزدیک مہینے باراں رب دے لیکھے دے وچ ایہوا نیں اس
دن توں جد اسمان زمین اس نے خلقائے ہے سن اہناں وچوں چار مہینے جنگ
بندی دے ایہہ دستور اے پکا پیدا اس کرکے اہناں دے اندر ظلم کرو ناہ
اپنے اُتے(اہناں دی حرمت نوں بھل کے)کرو لڑائی مشرک لوکاں نال
البتہ(جد مہینے اوہ لنگھ جاون) سارے رل کے، جیویں لڑائی نال تہاڈے
کرن اوہ رل کے ایہہ یقین دِلے وچ رکھو، اللہ سدھے ٹُرنے والے لوکاں
دا ای ساتھی ہے وے(٣٦)
نسی حقیقت دے وچ کفر ودھائی ہے وے اس دے پاروں کافر
لوکی گمراہی وچ پیندے کیوں جے اِنج حلال بناندے (لڑنے واہتے) اک
ورہے دن جیہڑے، اوہناں نوں ای اگلی واری آپ حرام بناندے اس
دی گنترپوری کرنے واہتے جس دے بارے ٹھاک اللہ دی انج خدائی
ٹھاک اٹھاک اوہ کردے اپنے مندے عملاں دے وچ اوہناں نوں
چنگیائی لگدی تے اللہ ناہ کفروناں نوں راہے پاندا۔
اے ایمان لیائے لوکو ہوگیا اے کیہ تہانوں رب دی راہے جدوں
تہانوں آکھی دا اے نکلن واہتے، زوریں تہاڈے پیراں نوں نپ لیندی
جاپے، کیہ دنیاوی سُکھ تے راضی ہو بےٹھے او اوڑک دے آراماں بدلے جے
سوچو تاں مال متاع ایہہ دنیا والے اوڑک اگے بے حیثیت۔
جے جہاد کرن نوں پیر تساں نہ پٹے رب تہانوں ڈاہڈے اوکھے
وختاں اندر پاسی اوہ تہاڈی تھاویں ٹولے ہور کسے نوں گلمے لاسی کیہ
وگاڑ سکو گے اس دا، کیوں جے اللہ ہر کم تے قادر ہے وے۔(٣٩)
جے پیغمبر دے نہ تسیں امدادی ہو سو اللہ اس دا اودوں وی امدادی
ہویا جد کڈھیا کفروناں اس نوں دونہہ دے وچوں دُوجا کر کے تے جد غار اندر
سن دونویں تے اوہ سنگی تائیں کہہ رہیا سی گھبرانے دی لوڑ نہ کوئی اللہ
نال اساڈے اِنجے اللہ اس اُتے بے چینی نازل کیتی ہے وے کنی واری
تے اوہ لشکر گھل کے جیہڑے نظر نہ آون تے انج اوہنے کفروناں دی مُنہ
کڈی نوں کھےہ بنایا، اللہ دی ای گل اچیری رہنے والی بے شک اوہ عزیز
حکیم اے۔(٤٠)
اوپرے لگدے لفظ:
٭لشکر: جتھے

جنگ نُوں نکلو ہولے بھارے جو سامان میسر آوے اوہو لے کے تے
اللہ دی راہ جہاد کرو ہن مالی جانی جے کر سُوجھ تہاڈے اندر تاں بھلیائی ایسے
وچ تہاڈی ہے وے۔
(اے پیغمبر) مال کرے جے نیڑے ہوندا تے پینڈا وی ہولا ہوندا
ٹردے نال ضرور ایہہ تیرے پر ایہہ پینڈا ڈُونگھا تک کے دل پَے چھڈن
ہن اللہ دیاں قسماں کھاسن(کہندے ہوئے) جے ساڈے وچ آنگس
ہوندی نال ضرور تہاڈے چلدے تے جاناں دے دیندے پر اللہ نوں
علم اے اس دا ایہہ لوکی نیں جھوٹھے۔
اللہ تیری چنتا ٹالے پر تُوں اِذن اوہناں نوں کاہنوں دتی ہے سی
(گھر رہنے دی) جد تائیں ناہ کھریاں دا تے کھوٹلیاں دا ہو نتارا جاندا۔
تیرے کولوں اوہ اجازت منگن ناہیں پئی جہاد اوہ مالی جانی کرنے توں
بچ جاون اللہ تے ایمان جنہاں دا، نالے چھیکڑ والے دن تے بے شک اللہ
نوں معلوم ایں کیہڑے لوکی اندروں باہروں سُچے۔
اذن تیرے توں منگن اوہوا لوک آون گے اللہ نوں تے چھیکڑ والے
دن نوں جیہڑے مندے ناہیں تے شک ہین جنہاں دے اندر،تے اپنے
شکاں دے پاروں اوہ رہندے نیں ڈولم ڈولے۔(٤٥)
کجھ وی جے ارادہ نکلن دا ہوندو نیں کجھ ناہ کجھ تیاری اوہناں کرنی
ہے سی پر اللہ نوں ایہہ نہ وارا کھاندا ہے سی اوہ لامے نوں نکلن،تے
اوہناں نوں پچھے رہنے توں کہہ دتا سنگ رہیلاں۔(٤٦)
جے اوہ نال تہاڈے رل کے لامے جاندے اوہ تہاڈے وخت
ودھاندے۔ اوہناں دی بھج دوڑ تہاڈے وچ تریڑاں پانے واہتے ای
رہنی سی، کیوں جے کنّاں دے کچے وی لوک تہاڈے اندر ہے سن تے اللہ
نوں سار اے ساری کیہڑے پٹھے ٹرنے والے۔
ایہہ پہلاں وی کر بیٹھے سی کوشش اس دی تاں جے کوئی فتنہ جاگے
تے حالات اہناں تے تیرے واہتے پٹھے کر دتے سن، حق دے جھولے جھلّے
تے اللہ دا امر ای جتیا بھاویں اوہناں نے نک چاہڑے۔
اوہناں وچوں او بھی ہے سن اذن جنہاں نے منگی ہے سی گھر رہنے دی
تاں جے اوہ ازمائش وچوں بچ ای جاون سچ تاں ایہہ ہے اوہ ازمائش دے
وچ آپوں پھاتھے تے دوزخ نے گھیر لیا اے کفروناں نوں۔
جے کوئی سوکھ تیرے تے آوے اہناں نوں تکلیف ہوندی اے پر
جے اوکھ تیرے تے آوے ایہہ کہندے نیں اپنی اساں بچاوٹ پہلاں
کر لئی سی تے اوہ خوش خوش کنڈاں کر دے۔
کہہ دے اللہ ولّوں جو نصیب اساڈے لکھیا ہویا ہے اسانوں اوہوا ملنا
اوہ ساڈا کم سوارن والا ہے وے تے اللہ تے ہین توکل مومن کر دے(٥١)
کہہ اوہناں نوں ساڈے بارے دو چنگیائیاں غازی یا شہید ہونے
چوں ہے وے اک اُڈیک تہاڈی، ایدھر اسیں تہاڈے واہتے دو اُڈےکاں لائی
بیٹھے، یاں اللہ آپ تہانوں وچ عذاباں پائے یا اساڈی ہتھیں، اپنی
تھاویں تسیں اڈیکو اسیں وی ہاں اڈیکن ہارے نال تہاڈے۔(٥٢)
واضح کر دے ایہہ اوہناں تے خرچ کرو ہن ہسدے متھے بھاویں
کورے متھے اوہ قبول نہ ہو سی،کیوں جے قوم تسی ناہ آکھے لگن والی
لایا ہن قبول اوہناں دا اس پاروں نہ ہونا اللہ دا انکار اوہناں نے کیتا
نالے اس دے پیغمبر دا، اوہ نمازاں ول وی آون من مویاں دے وانگوں
خرچ کریندے چٹی بھر دے لگن۔

  • وچارپبلشرز